Skolyoza Spesifik 3 Boyutlu Egzersiz Yaklaşımı ve Skolyoz
Adölesan İdiopatik Skolyoz (AİS), omurganın üç boyutlu deformitesi ile karakterize edilen ve adölesan dönemde sık görülen kas-iskelet sistemi sorunlarından biridir. AİS’in prevalansı dünya genelinde %2–4 arasında değişmekte olup, kız çocuklarında erkeklere oranla yaklaşık 1,5–2 kat daha sık görülmektedir.
Skolyoz, yalnızca omurga eğriliğini içeren bir postür bozukluğu değildir; aynı zamanda bireyin fonksiyonel kapasitesini, fiziksel uygunluğunu, kas kuvvetini ve solunum fonksiyonlarını etkileyen çok boyutlu bir sağlık problemidir.
AİS’li bireylerde göğüs kafesindeki deformasyon nedeniyle akciğer kapasitesinde azalma, gövde kaslarında asimetrik aktivasyon ve postüral kontrol zorlukları gözlenmektedir. Bu durum, bireylerin günlük yaşam aktivitelerine katılımını sınırlayabilir, fiziksel uygunluk düzeylerini düşürebilir ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir.
Skolyozun ameliyatsız tedavi seçenekleri arasında yer alan Schroth egzersiz yöntemi, skolyozun ilerlemesini yavaşlatmada, postüral simetriyi geliştirmede, solunum fonksiyonlarını artırmada ve psikososyal iyilik halini desteklemede etkili bir yaklaşımdır.
Schroth yöntemi, 1920’li yıllarda Almanya’da Katarina Schroth tarafından geliştirilmiş, üç boyutlu bir egzersiz yaklaşımıdır. Bu yöntem, bireyin eğrilik tipine göre kişiye özel egzersizler içerir ve omurgayı üç düzlemde (ön–arka, yan ve rotasyonel) düzeltmeyi hedefler. Temel prensipleri arasında:
- Asimetrik pozisyonlama,
- Rotasyonel solunum ,
- Postüral farkındalık ve propriosepsiyon eğitimi yer alır.
Egzersizler, bireyin omurga eğriliğini aktif olarak düzeltmeyi öğrenmesini sağlar. Aynı zamanda solunum kaslarını güçlendirir, gövde simetrisini artırır ve duruş kontrolünü geliştirir. Tedavi süreci büyüme tamamlanana kadar, alanında eğitimli fizyoterapistler tarafından bireye özel olarak planlanır.
Skolyoz tedavisi, omurga cerrahı, fizyoterapist, ortotist ve ailenin yer aldığı multidisipliner bir yaklaşımla yürütülmelidir. Bireyin büyüme süreci boyunca uygun tedaviler, düzenli kontroller ve profesyonel takiplerle desteklenmelidir.